Chủ đề

(An Ninh Quốc Phòng) - Xin giới thiệu tiếp bài viết của chuyên gia quân sự Nga Xergey Linnhik về hệ thống phòng không của Quân đội Việt Nam.
Năm 2015, Tư lệnh Quân chủng phòng không không quân khi trả lời phỏng vấn báo Quân đội nhân dân (Việt Nam) đã tuyên bố về việc giới lãnh đạo quân sự Việt Nam đã chọn tổ hợp phòng không SPYDER-SR (Surface-to-air Python and Derby Short Range) do Israel thiết kế.

Lúc đó, tổ hợp tên lửa tầm gần Israel SPYDER này cạnh tranh với tổ hợp tên lửa- pháo phòng không Nga “Pantsir-S1E” ( “Панцирь-С1Э “) trong một cuộc đấu thầu trang bị cho Bộ đội phòng không và không quân Việt Nam.

Theo các điều kiện của gói thầu, Bộ đội phòng không Quân đội Nhân dân Việt Nam cần các tổ hợp tên lửa phòng không di động tầm gần và tầm trung để đảm bảo nhiệm vụ phòng không cho các đơn vị bộ binh, các trận địa hệ thống tên lửa tầm xa, các sở chỉ huy, đầu mối liên lạc, các đài radar, các cầu, các sân bay trước các đòn tiến công đường không của máy bay, máy bay lên thẳng, tên lửa có cánh và các máy bay không người lái.

Những chi tiết của hợp đồng (với Israel) không được tiết lộ, nhưng theo một số nguồn tin thì tổng cộng Việt Nam đã đặt hàng 20 tổ hợp phóng tự hành của Israel.

Phong khong Viet Nam hien nay san sang chien dau the nao? Lô đầu tiên trong số 6 tổ hợp tên lửa phòng không trên khung gầm xe tải địa hình đã có mặt tại Hà Nội vào tháng 7/2016. Còn có tin rằng, ngoài các tổ hợp phóng thì Quân đội Việt Nam sẽ nhận 250 quả đạn tên lửa có điều khiển, trong số đó có một nửa là biến thể Python (cự ly bắn đến 25km) và nửa còn lại- biến thể Derby (cự ly bắn đến 15km).

Phong khong Viet Nam hien nay san sang chien dau the nao?

Tổ hợp tên lửa phòng không SPYDER-SR là thiết kế của liên doanh giữa công ty Israel Rafael và Israel Aircraft Industries. Trong thành phần mỗi tổ hợp có: xe trinh sát và điều khiển, các tổ hợp phóng tự hành với 4 container vận chuyển- phóng và các xe vận chuyển- nạp đạn.

Tuy vậy, vẫn có nhiều điểm không rõ ràng xung quanh vấn đề có sự hiện diện của “Pantsir” tại Việt Nam hay không. Nhiều nguồn tin mạng mà chủ yếu là nguồn tin Trung Quốc chỉ ra rằng trong trang bị của các phân đội phòng không Việt Nam có từ 8 đến 12 tổ hợp tên lửa phòng không cơ động “Pantsir-1SE” (“Панцирь-1СЭ “) trên khung gầm xe BAZ-6306 (БАЗ-6306 ) dòng xe “Voshina”.

Modul tác chiến xe kéo của tổ hợp này nặng 30 tấn được trang bị 2 khối tác chiến mỗi khối 6 tên lửa phòng không có điều khiển 57E6-E (57Э6-Е) và 2 pháo phòng không hai nòng cỡ 30 ly 2А38М. Tổ hợp được trang bị đài radar phát hiện mạng pha, kênh điều khiển quang- điện tử, tổ hợp radar bám mục tiêu và tên lửa phòng không.

Phong khong Viet Nam hien nay san sang chien dau the nao? Chức năng chủ yếu của phiên bản “Pantsir” này là bảo vệ các mục tiêu cố định trước các phương tiện tấn công đường không tầm thấp, và tại Việt Nam thì nó được sử dụng để bảo vệ các trận địa hệ thống phòng không S-300PMU1.

Khi nói về phòng không Việt Nam, không thể không đề cập đến pháo phòng không,- chính lực lượng này đã giữ một vai trò hết sức quan trọng trong những năm chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ.

Trong năm 1975, các đơn vị pháo phòng không Quân đội Việt Nam có hơn 10.000 khẩu pháo cỡ nòng 23- 100 ly và vài nghìn súng máy phòng không. Đến thế kỷ 21, số lượng pháo kéo phòng không trong Quân đội Việt Nam đã giảm rõ rệt. Cho dù người Việt Nam vốn có tiếng là cần cù tiết kiệm, và trong trang bị của Quân đội Việt Nam đến bây giờ vẫn còn những mẫu rõ ràng đã là của “quý hiếm” như xe tăng T-34-85, xe vận tải bọc thép BTR-40 và BTR-152, nhưng họ cũng đã phải loại biên tất cả các pháo phòng không 85 ly và một phần lớn pháo cao xạ 37 ly đã lạc hậu.

Phong khong Viet Nam hien nay san sang chien dau the nao? Pháo phòng không 85 ly 52-К trong bảo tàng không quân tại Hà Nội Vào thời điểm hiện tại, trong trang bị còn có gần 5.000 khẩu pháo kéo cỡ nòng 23-100 ly và súng máy phòng không 14,5 ly. Theo các số liệu của The Military Balance 2016 thì số pháo phòng không đang trực chiến là: 250 khẩu pháo 57 ly S-60, 260 khẩu pháo phòng không hai nòng 37 ly V-47, khoảng 2.500 tổ hợp phòng không 23 ly ZU-23 và hơn 1.000 khẩu súng máy cao xạ xe kéo ZPU-2 và ZPU-4 (ЗПУ-2 và ЗПУ-4).

Số còn lại, có lẽ là pháo 100 ly KS-19 và pháo 37 ly 61-K đang được niêm cất bảo quản. Trước đây đã từng có thông tin là Việt Nam đã lập được các chương trình máy tính điều khiển hỏa lực cho các pháo S- 60 và KS- 19 tại các trận địa cố định. Tuy nhiên, không có thông tin về việc những sáng kiến trên được ứng dụng rộng rãi đến mức nào.

Đến cuối những năm 70, lực lượng phòng không lục quân Quân đội Việt Nam bắt đầu được tái trang bị. Ngoài những súng máy phòng không cỡ nhỏ, các tổ hợp súng máy phòng không, tổ hợp tên lửa phòng không vác vai, ZSU-57-2 và ZSU-23-4 đã có, lực lượng này tiếp nhận thêm tổ hợp tên lửa phòng không “Strela-1” lắp trên khung gầm xe trinh sát bọc thép lội nước BRDM-2.

Tên lửa phòng không của tổ hợp này có tầm bắn tương đương với tổ hợp tên lửa phòng không vác vai “Strela-2M”, nhưng có đầu tác chiến bộ phá- nổ mảnh mạnh hơn.

Phong khong Viet Nam hien nay san sang chien dau the nao? Tổ hợp tên lửa phòng không Strela-1 Các tổ hợp “Strela-1” được biên chế cho một trung đội tên lửa phòng không (4 xe), trung đội này nằm trong thành phần của một đại đội tên lửa- pháo phòng không trực thuộc một trung đoàn bộ binh (hoặc trung đoàn xe tăng), – trung đoàn này được trang bị, ngoài “Strela-1”, còn có 4 tổ hợp ZSU-4-23 “Shilka” nữa.

Tổ hợp tên lửa phòng không “Strela-1” được Quân đội Việt Nam khai thác đến cuối những năm 90, sau đó chúng được đưa đi bảo quản. Đến thời điểm hiện tại thì những mẫu đã quá lạc hậu này đã được thanh lý.
Nhưng cùng với đó, người Việt Nam vẫn không vội vã chia tay với loại vũ khí phòng không được họ đánh giá rất cao là ZSU-4-23 “Shilka”.

Theo số liệu của Jane’s Information Group thì 10 năm trước đây trong trang bị của các lực lượng vũ trang Việt Nam có 100 “Shilka”.

Tuy nhiên, nếu tính tới những hỏng hóc và thời hạn sử dụng (tuổi thọ) của phương tiện kỹ thuật, có lẽ số lượng các “Shilka” còn có thể trực chiến ít hơn con số này (100) nhiều.

Phóng tên lửa phòng không từ tổ hợp tên lửa phòng không cơ động Việt Nam Strela–10

Ngoài các tổ hợp ZSU-4-23 và các tổ hợp ZSU-57-2 đã lạc hậu, trong trang bị của phòng không lục quân Quân đội Việt Nam còn có một số lượng không lớn các tổ hợp tên lửa phòng không “Strela-10”.

Cách đây không lâu, 20 xe chiến đấu chế tạo theo mẫu xe kéo bánh xích hạng nhẹ MT-LB đã được một nhà máy quốc phòng tại Hà Nội cải hoán và nâng cấp lên chuẩn “Strela-10M3V” ( “Стрела-10M3MВ “).

Trong quá trình hiện đại hóa các xe này, phía Việt Nam đã nhận được sự hỗ trợ của “Phòng thiết kế chế tạo máy chính xác mang tên A.E. Nudelman” (Nga-ND).

Các tổ hợp tên lửa phòng không đã qua hiện đại hóa được trang bị hệ thống quang- điện tử mới, nếu sử dụng các thông tin chiến thuật từ các nguồn bên ngoài thi nó có khả năng phát hiện và tiêu diệt mục tiêu ở cự ly đến 5km vào ban đêm.

Lực lượng đảm bảo phòng không cho các đơn vị Quân đội Việt Nam là rất nhiều súng máy cao xạ 12,7 ly và 14,5 ly- chúng có thể dễ ràng tháo ra thành các bộ phận và rất dễ mang vác.

Cũng theo các nguồn thông tin khác nhau thì trong trang bị của các lực lượng vũ trang Việt Nam còn có hơn 700 tổ hợp tên lửa phòng không vác vai “Strela-2M” và “Igla”. Nhưng chắc chắn là phần lớn các tổ họp “Strela- 2M” lạc hậu này đã hết khả năng tăng hạn.

(còn tiếp)

(Theo Đất Việt)

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về [email protected]
Thích và chia sẻ bài này trên